ملیت :  ایرانی   -  قرن : 4 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(365 -298/ 297 ق)، حافظ و محدث. نیاى بزرگ او، ماسرجس، نصرانیى بود كه اسلام آورد. خاندان او خاندان علم و روایت و حفظ و درایت بودند. پدرش از اصحاب محمد بن یحیى ذهلى و خود از اركان حدیث نیشابور بود. از جدش، احمد بن محمد ماسرجسى و پدرش، محمد بن احمد، و ابوبكر بن خزیمه و ابوالعباس سراج و ابوحامد بن شرقى و ابوبكر بن زیاد نیشابورى و فرزندان محاملى و عده‏اى دیگر در عراق حدیث شنید. در شام بر اصحاب هشام بن عمار و در مصر بر اصحاب یونس بن عبدالاعلى و مزنى ملحق شد. او در طول اقامتش در مصر كتبى در فقه و حدیث نگاشت. وى حدیث زهرى را جمع‏آورى نمود. حاكم و سلمى از او روایت كردند. ابن‏جوزى گوید كه از نزدیكان و فرزندان وى نوزده نفر محدث بودند. از آثارش: «المسند الكبیر»، در هزار و سیصد فصل، بزرگترین كتابى كه در این موضوع تألیف شده است؛ «المغازى و القبائل»؛ استخراجى بر اساس «صحیح بخارى» و استخراجى بر اساس «صحیح مسلم».